Więcej niż wymagają

Więcej niż wymagają

Spadek dobroczynności w Polsce ma swoje wymierne skutki szczególnie dla organizacji pozarządowych, a w szerszej perspektywie dla całego społeczeństwa. Mniej pieniędzy oznacza mniej pomocy. Ale czy powinniśmy usiąść i płakać?


Paradoksalnie ostatnie badanie Stowarzyszenia Klon/Jawor może być dla organizacji pozarządowych impulsem do zmian. W warunkach biznesowych pierwszą reakcją na kryzys jest cięcie kosztów – i czasem bywa skuteczne, ale lepszym rozwiązaniem jest inwestycja – kto mądrze inwestuje w kryzysie, ten wychodzi z niego wzmocniony.

Tą analogię możemy przenieść na III sektor. Spadek zaufania, który pojawił się po akcji „Góra grosza”, co opisała Magda Dobranowska-Wittelis, może być impulsem dla organizacji do inwestycji w transparentność. I ta inwestycja nie musi być związana z wydawaniem dużej ilości pieniędzy, lecz będzie wymagała czasu, by wypracować sposób komunikacji o kosztach.

Przeglądałem ostatnio sprawozdania finansowe organizacji, które otrzymują najwięcej pieniędzy z 1%. I mimo, że sprawy księgowe nie są dla mnie terra incognita, to po analizie kilkunastu organizacji stwierdziłem, że nic z tego nie rozumiem. Ponieważ te sprawozdania są wysyłane do ministerstwa i zazwyczaj sprawdzane przez firmy audytorskie, to wierzę, że są prawdziwe. Ale nie na wierze powinna się opierać kontrola społeczna.

Dlatego zachęcam – zróbmy więcej, niż od nas wymagają przepisy prawa – przygotujmy jedną stronę z danymi, zrozumiałą dla wszystkich – pokażmy ile pieniędzy dostaliśmy z różnych źródeł (granty, darowizny, sponsoring, działalność gospodarcza, zbiórki publiczne), pokażmy na co je wydaliśmy (pomoc bezpośrednia, programy edukacyjne, działalność wydawnicza, koszty rehabilitacji czy leków – zależne od charakterystyki organizacji).

Nie bójmy się też pokazania, że to wszystko kosztowało (pensje pracowników, koszty administracyjne, działalność promocyjna, logistyka, fundraising).

Są już organizacje, które w podobny sposób działają – Polska Akcja Humanitarna, czy Fundacja Dzieci Niczyje – tak budują zaufanie do swoich działań i edukują swoich Darczyńców. Oczywiście każdy dociekliwy Darczyńca może sprawdzić te dane podane w sposób uproszczony, czy obrazowy w sprawozdaniach finansowych. Ale większości zdecydowanie wystarczy ta jedna strona z rozliczeniami.

Tu oczywiście może pojawić się problem – wysokie koszty administracyjne. Oczywiście przerośnięte koszty powinny budzić zasadnicze pytania – skąd się biorą? I czy to są efektywnie wydawane pieniądze. Z najbliższego mi podwórka – fundraiser to zawód dość niszowy i popyt na specjalistów zajmujących się tą dziedziną jest duży. A niska podaż powoduje, że dobry fundraiser może zarabiać stawki porównywalne ze stawkami menadżerów w biznesie. Kluczem jest tu oszacowanie wartości pracy takiego pracownika. Jeżeli jego działania przynoszą miesięcznie kilkanaście, czy kilkadziesiąt tysięcy złotych, to logicznie patrząc jego pensja zwraca się kilka, kilkanaście razy. Oczywiście dużo trudniej wycenić pracę i „zysk” dla organizacji osoby zajmującej się działaniem biura organizacji, czy też pracowników merytorycznych. Ale warto próbować.

Ocena budowy kapitału społecznego i jego wartości jaką wnoszą organizacje pozarządowe w Polsce raczkuje. Co nie znaczy, że nie powinniśmy nad tym pracować. Przykładem jest dla mnie Szlachetna Paczka. Paczka kosztuje – wprost mówią o tym sami organizatorzy. Koszt zorganizowania Paczki to około 2 mln złotych. Patrząc z zewnątrz – bardzo duża kwota, której nie przekazuje się potrzebującym, ale inwestuje się w systemy pomocowe. A wartość społeczna Paczki to 114 mln zł. (dane za rok 2011). Składają się na to: wartość przekazanych paczek, wartość świadczeń marketingowych otrzymanych od partnerów, wartość pracy wolontariuszy (liczona według stawek wynagrodzeń pracowników socjalnych, bądź menadżerów – liderzy rejonu). Tu szczegółowe informacje. Czyli inwestycja w dobroczynność Szlachetnej Paczki to zwrot 57 zł z każdej złotówki. Świetna inwestycja.

Dlatego zachęcam – zróbmy więcej – mówmy o kosztach, pokazujmy, że te pieniądze są lepiej wydawane, niż gdyby miał się tym zająć rząd. Po prostu edukujmy Darczyńców. A sami inwestujmy w transparentność.

Add Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *